คนที่คิดจะทำแบรนด์อาหารเสริมมักเริ่มจากคำถามเดียว "ต้นทุนเท่าไร" แต่คำถามที่ควรถามก่อนคือ "กว่าจะขายได้จริงต้องใช้เวลากี่เดือน และจมเงินก้อนไหนบ้าง" บทความนี้เขียนจากประสบการณ์จริงของผู้ที่ทำทั้งโรงงานผลิต นำเข้าวัตถุดิบ และแบรนด์ของตัวเอง
สรุปก่อนอ่านยาว
- สูตรใหม่ใช้เวลา 3–6 เดือน · สูตร ODM ที่มีเลข อย. แล้วจบได้ใน 4–8 สัปดาห์
- มือใหม่ควรเริ่มจาก ODM ก่อน เพื่อทดสอบตลาดโดยไม่จมค่าวิจัยและค่าขึ้นทะเบียน
- คำถามสำคัญที่สุดคือ เลข อย. ออกในชื่อใคร — เป็นตัวตัดสินว่าย้ายโรงงานได้หรือไม่
- วัตถุดิบคือ 40–60% ของต้นทุน บรรจุภัณฑ์อีก 15–30%
01OEM กับ ODM ต่างกันอย่างไร
- OEM (Original Equipment Manufacturer) — คุณมีสูตรหรือสเปคของตัวเอง โรงงานผลิตตาม เหมาะกับแบรนด์ที่มีจุดยืนด้านสูตรชัดเจนแล้ว
- ODM (Original Design Manufacturer) — โรงงานมีสูตรพร้อมให้เลือก คุณแค่ติดแบรนด์ เร็วกว่า ต้นทุนต่ำกว่า แต่คู่แข่งอาจใช้สูตรเดียวกัน
คนที่เพิ่งเริ่มควรเริ่มจาก ODM ก่อน เพราะได้ต้นทุนต่ำ ออกตลาดเร็ว และทดสอบตลาดจริงก่อนจะลงทุนกับสูตรเฉพาะที่ต้องจ่ายค่าวิจัยและค่าขึ้นทะเบียนใหม่
02ขั้นตอนจริง 8 ขั้น
| ขั้น | สิ่งที่เกิดขึ้น | เวลาโดยประมาณ |
|---|---|---|
| 1 | กำหนดโจทย์และกลุ่มเป้าหมาย — ต้องรู้ก่อนว่าขายใคร ช่องทางไหน ราคาเท่าไร เพราะราคาขายเป็นตัวกำหนดต้นทุนที่รับได้ | — |
| 2 | คุยสูตรกับโรงงาน (Brief) — ระบุสารสำคัญ ปริมาณ รูปแบบ งบต่อหน่วย และจุดขาย | — |
| 3 | เสนอสูตรและตีราคา — โรงงานส่ง costing กลับพร้อม MOQ | 3–7 วัน |
| 4 | ทำตัวอย่าง (Sample) — สูตรเดิมเร็วกว่า สูตรใหม่ที่ต้องพัฒนานานกว่า | 1–8 สัปดาห์ |
| 5 | ออกแบบฉลากและบรรจุภัณฑ์ — ต้องตรงตามประกาศ อย. เรื่องการแสดงฉลากอาหาร | 2–4 สัปดาห์ |
| 6 | ขอเลขสารบบอาหาร (อย.) — ขึ้นกับความครบของเอกสารและชนิดสูตร | 30–60 วันทำการ |
| 7 | ผลิตล็อตแรก — หลังวัตถุดิบและบรรจุภัณฑ์เข้าครบ | 2–6 สัปดาห์ |
| 8 | ตรวจวิเคราะห์และส่งมอบ — ขอผลแล็บทุกล็อตและเก็บไว้เป็นหลักฐาน | 1–2 สัปดาห์ |
รวมทั้งกระบวนการ สูตรใหม่มักใช้เวลา 3–6 เดือน จากคุยครั้งแรกจนได้ของเข้าคลัง ส่วนสูตร ODM ที่มีเลข อย. อยู่แล้วอาจจบใน 4–8 สัปดาห์
03MOQ จริงเท่าไร
ตัวเลขที่เห็นโฆษณาว่า "เริ่มต้น 500 ชิ้น" มักหมายถึงสูตรสำเร็จรูปที่โรงงานมีอยู่แล้ว เปลี่ยนแค่กล่อง ตัวเลขที่ควรเตรียมใจสำหรับสูตรใหม่คือ
| รูปแบบ | MOQ ทั่วไป | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| แคปซูล | 3,000–10,000 แคปซูล | ต้นทุนต่อหน่วยต่ำสุด |
| ผงชงดื่มชนิดซอง | 3,000–20,000 ซอง | ค่าเซ็ตอัพเครื่องบรรจุสูง |
| ผงชงดื่มชนิดกระปุก | 500–3,000 กระปุก | เริ่มง่ายที่สุดสำหรับแบรนด์ใหม่ |
| เม็ดอัด | 10,000+ เม็ด | ค่าแม่พิมพ์และเซ็ตอัพสูง |
| ซอฟต์เจล | 5,000+ แคปซูล | ต้องใช้สายการผลิตเฉพาะ |
ตัวเลขจริงต่างกันไปตามสูตร สายการผลิต และบรรจุภัณฑ์ที่เลือก จึงควรคุยกับโรงงานโดยตรงมากกว่าเอาตัวเลขจากโฆษณามาคำนวณ
04ต้นทุนแต่ละส่วนมาจากไหน
- วัตถุดิบ — มักเป็น 40–60% ของต้นทุน สารสกัดนำเข้าที่มีสารสำคัญสูงจะดันต้นทุนขึ้นเร็วมาก
- บรรจุภัณฑ์ — 15–30% กล่องสวยอาจแพงกว่าสิ่งที่อยู่ข้างในสำหรับแบรนด์ใหม่
- ค่าแรงงานและค่าเครื่องจักร — ลดลงตามจำนวนการผลิต จึงเป็นที่มาของ MOQ
- ค่าขึ้นทะเบียน อย. และค่าตรวจวิเคราะห์ — ค่าใช้จ่ายครั้งเดียวต่อสูตร
- ค่าพัฒนาสูตร (R&D) — สูตรเฉพาะมีค่าใช้จ่าย สูตร ODM มักไม่คิด
054 คำถามที่ควรถามโรงงานก่อนเซ็นสัญญา
- โรงงานนี้ถือมาตรฐานอะไรบ้าง — GMP ตามกฎหมายเป็นขั้นต่ำสุด ถ้ามี HACCP ISO 22000 หรือ Halal ด้วยจะช่วยเปิดตลาดส่งออก
- เลข อย. ออกในชื่อใคร — สำคัญที่สุด ถ้าออกในชื่อโรงงาน คุณย้ายโรงงานไม่ได้ ถ้าออกในชื่อบริษัทคุณ คุณย้ายได้แต่ต้องรับผิดชอบเอง
- ขอดู COA และผลตรวจวิเคราะห์จริงของล็อตที่ผ่านมา — ไม่ใช่เอกสารของซัพพลายเออร์อย่างเดียว
- ข้อตกลงเรื่องสูตรเป็นของใคร — สูตร ODM มักเป็นของโรงงานและขายให้แบรนด์อื่นได้ด้วย ถ้าต้องการ exclusivity ต้องตกลงกันตั้งแต่ต้น
06จะส่งออกด้วย ต้องเตรียมอะไรเพิ่ม
ตลาดส่งออกแต่ละประเทศมีเงื่อนไขต่างกัน สิ่งที่ต้องมีเกือบทุกตลาดคือ Certificate of Free Sale, Health Certificate, COA และ หนังสือรับรอง GMP ตลาดมุสลิมต้องมี Halal เพิ่ม ส่วนจีนและสหรัฐฯ มีข้อกำหนดเรื่องส่วนผสมและการกล่าวอ้างที่เข้มกว่าไทยมาก ควรวางแผนตั้งแต่ตอนออกแบบฉลาก
คำถามที่พบบ่อย
ไม่จำเป็นตอนคุยสูตร แต่ต้องมีนิติบุคคลก่อนขอเลข อย. ในชื่อตัวเอง และควรจดเครื่องหมายการค้าควบคู่กัน
คุ้มถ้าคุณขายหมดภายใน 6–12 เดือน ลองคำนวณจากยอดขายจริงของตัวเอง อย่าคำนวณจากความคาดหวัง สต็อกที่ขายไม่ออกคือเงินที่ตายอยู่บนชั้น
บางโรงงานรับได้โดยคิดค่า setup เพิ่ม หรือเลือกสูตร ODM ที่มีอยู่แล้วเพื่อลด MOQ ลง คุ้มกว่าการสั่งตาม MOQ แล้วขายไม่หมด
ทำงานกับ WISAMIN
บริษัท แม็กซ์ โกลบอล มาร์เก็ตติ้ง จำกัด เจ้าของแบรนด์ WISAMIN ทำครบวงจรตั้งแต่นำเข้าวัตถุดิบ รับผลิต OEM/ODM จำหน่ายแบรนด์ตัวเอง จนถึงส่งออกสินค้าสำเร็จรูป
ติดต่อเรื่องรับผลิตหรือซื้อวัตถุดิบคุยสูตร ตีราคา และประเมิน MOQ ให้ก่อนตัดสินใจ ดูสินค้าทั้งหมดดูขอบเขตสูตรและรูปแบบที่ผลิตได้จริง เกี่ยวกับเราโรงงาน มาตรฐาน และขอบเขตธุรกิจข้อมูลด้านระยะเวลาและ MOQ เป็นค่าโดยประมาณจากประสบการณ์จริง อาจต่างกันไปตามสูตร ช่วงเวลา และสถานการณ์วัตถุดิบ · ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารไม่ใช่ยา ไม่มีผลในการบำบัด บรรเทา หรือป้องกันโรค
